Milli takımda teknik direktör değişti, sonuç değişmedi. Montella’nın ardından Sergen Yalçın da, ilk sınavında Belçika’ya 2-1 mağlup oldu. Arda Güler’in frikik golüyle öne geçtiğimiz maçta üç dakika içinde yediğimiz iki gol, sahadaki bazı sorunları yine ortaya koydu. Beş maçta sıfır puan. Şimdi sırada Fransa var.
Sonuç ne olursa olsun, meseleyi yalnızca teknik direktör tercihleri ve oyuncu performansları üzerinden tartışamayız. Hocanın dokunuşlarını, tercihlerini ve oyun anlayışını değerlendirmek için zamana ihtiyaç var. Belçika karşısında takımın ilk bölümdeki ön alan baskısı, topu yere indirme çabası, bazı olumlu değişikliklerin sinyalini verdi. Ancak üç dakika içinde gelen iki gol, yalnızca taktik tahtasında açıklanabilecek bir problem değil. Oyun disiplini, konsantrasyon, savunma alışkanlıkları ve takım karakteri de bu tablonun parçası.
Fakat daha büyük bir sorumuz var: Biz bu milli takımı hangi futbol aklıyla geleceğe taşıyacağız?
Arda Güler, Kenan Yıldız gibi dünya futbolunun dikkatle izlediği, Hakan Çalhanoğlu gibi uluslararası tecrübeye sahip oyuncularımız var. Ama bazı mevkilerde alternatif üretmekte zorlanıyoruz. Birkaç yıldız oyuncunun varlığı (ki onların çoğu da Avrupa altyapılı) futbolcu yetiştirme sistemimizin iyi işlediği anlamına gelmiyor. Tam tersine, bu oyuncuların arkasından kimlerin geleceğini şimdiden düşünmek zorundayız. Santrfor, stoper, bek ya da orta saha…
Hangi pozisyonda açığımız varsa bunun tespitini yapmak ve çözüm üretmek kimin görevi?
Çare her sezon değişen yabancı kuralında mı? Bir yıl serbest, ertesi yıl sınırlama, sonra yeniden başka bir formül… Futbolcu yetiştirmek, kulüplere kural değiştirerek havale edilebilecek bir mesele mi? Hele ki kulüplerin ekonomik gerçekleri, kısa vadeli başarı baskısı ve teknik direktörlerin sonuç alma zorunluluğu ortadayken. Tamam, kulüpler genç oyuncuya yatırım yapsın. Ama ülkenin futbolcu havuzunu genişletmek, yetenekleri keşfetmek, eğitmek ve gelişimlerini takip etmek federasyonun da asli görevi.
Almanya Futbol Federasyonu’nun yetenek geliştirme programı bunun somut örneklerinden biri. Ülke genelindeki 339 merkezde, 12-15 yaş arasındaki yaklaşık 14 bin genç oyuncu, kulüp antrenmanlarına ek olarak haftalık özel çalışmalarla destekleniyor. Üstelik bu sistem yalnızca profesyonel kulüplerin akademilerine bırakılmıyor; federasyon, antrenörler ve kulüpler birlikte çalışıyor.
Türkiye’de de bir dönem benzer şekilde bir futbol aklı oluşturulmaya çalışılmıştı. Fatih Terim’in Türkiye Futbol Direktörlüğü döneminde gündeme gelen projeler; grassroots, antrenör eğitimi, tesisleşme, futbolun yaygınlaştırılması ve elit oyuncu gelişimini birlikte ele alıyordu. 2016’da yayımlanan faaliyet raporu, bu çalışmaların kapsamını ortaya koyuyordu. Keşke o dönemde konuşulanlar kişilere ve görevlere bağlı kalmadan sürdürülebilseydi.
Bugün TFF’nin önünde böyle bir yol haritası olduğunu, hangi yaş grubunda hangi mevkilerde oyuncu açığı bulunduğunu, bu açığı kapatmak için hangi projelerin yürütüldüğünü ve sonuçların nasıl ölçüldüğünü kamuoyu görebiliyor mu? FIFA ve UEFA projelerine katılmak önemli ama yeterli değil. Kendi futbol gerçekliğimize göre hazırlanmış, takvimi ve hedefleri belli, hesap verebilir bir gelişim planına ihtiyacımız var. Gerekirse farklı ülkelerde yetişmiş, Türkiye’yi temsil edebilecek oyuncular da bu tartışmanın parçası olmalı. Ama önce neye ihtiyacımız olduğunu bilmeliyiz.
Milli takımın karakteri yalnızca sahada kazanılan maçlarla oluşmaz. O karakter, yıllar boyunca kurulan sistemin, verilen eğitimin ve gösterilen kararlılığın da ürünüdür. Teknik direktörler gelir, gider; futbolcular değişir. Peki futbolun geleceğini düşünenler kimler? Fatih Terim döneminden bu yana bu soruya uzun vadeli ve bütünlüklü bir cevap verebildik mi? Bence asıl kaybettiğimiz maç sahada değil, yıllardır planlamadığımız geleceğimizde...
Burcu Kapu Milliyet