''Pjanic’in Tuzla’sında''

Milliyet yazarı Ercan Güven'in yazısı

Futbol 12.09.2021, 08:13
3679
''Pjanic’in Tuzla’sında''

Avrupa’nın orta yeri kan revandı…

Soykırım, tecavüz, toplama kampları, sıradandı o günlerde. Kadim Bosna av, Sırplar avcıydı. Ve medeniyetin göbeğindeki av çok kanlıydı.

Uluslararası toplum henüz çıkarını hesaplamamış olmalıydı ki, üç maymunu oynadı 3,5 yıl… Görmediler, duymadılar konuşmadılar.

Bir gazeteci kabus gibi olsa da yüzyılın olayını görmek, izlemek, yazmak istemez mi? Spor gazetecisi kimliğimden pişmanlık duyduğum tek süreç o zamandı.

Ben Yugoslavya’nın çöküşünü medyadan izlerken Tuzla gibi bir cennet doğaya doğan Pjanic ilk adımlarını silah sesleri eşliğinde atıyor ve insan marifetiyle yaratılmış yeryüzü cehennemini hissediyor olmalıydı.

En azından babası Fahrudin ile annesi Fatima’nın telaşından endişesinden anlardı tekinsiz bir şeyler olduğunu.
 

SAVAŞTA BOSNA YOLU

Servis arkadaşım, dostum -artık rahmetli- Yahya Vatansever yetişti imdadıma ve Saraybosna’da yer kalmadığı için savaşta hayatını kaybeden Boşnakların futbol sahalarına gömüldüğünü fısıldadı kulağıma.

Tekrar ettirdim Yahya’ya… Doğruladı.

Futbol çağındaki gençler çocuklar, bir zamanlar futbolsever Boşnaklar artık çimenlerin üzerinde değil altındaydı. O coğrafyadaki dehşetin çıtasını gösteren tokat gibi bir sembol değilse neydi bu?

Dört gün sonra Ben, Yahya ve genç foto muhabiri arkadaşım Cüneyt Şengül Saraybosna’ya ulaşmak için Belgrad’daydık.

Saraybosna’ya giden otobüs ararken Yahya “konuşmayın” dedi. “Türk olduğumuzu anlamasınlar”!

Sırplar kadar zalim ve radikal olmasalar da Bosna’yı paylaşım yarışında Hırvatlar da vardı çünkü.

Savaşların en kirlisi iç savaşta normaldi.

Ulaştık Saraybosna’ya… İstanbul-Bolu kadar yolu eski belediye otobüslerimizi aratan kırık dökük araçta tam 20 saatte gidebildik…

Adım boyu kontrol, otobüsten ayrılmak yasak, inip tuvalet aramak muhtemelen vurulma sebebi olarak.

İnsan, üzerine çevrili namluların sayısı arttıkça kanıksıyor galiba ölmeyi. Gittikçe daha az gözetiyorduk kendimizi.

Pjanic’in babası, ailesiyle birlikte henüz Lüksemburg’a ulaşmadıysa dostlarına akrabalarına ulaşmaya çalışıp, kapının eşiğine gelmiş katliamdan nereye kaçabileceklerini hesaplıyor olmalıydı eş zamanlı olarak.

Çünkü Tuzla bitmişti… En sonunda Cukiç yönetimindeki Bosnalı Sırp birlikleri, Tuzla kentinin Kapiya semtini bombalamış, saldırıda 71 sivil hayatını kaybederken, 150’den fazla sivil yaralanmıştı. Miralem savaş çocuklarından biriydi artık.
 

DUMANI ÜSTÜNDE SARAYBOSNA

Saraybosna ise kuşatma altındaydı.

Dünyanın en güzel yeşiline sahip şehrin üzerine barut dumanı çökmüştü.

Tepelere yerleşmiş Sırp keskin nişancılardan korunmak için devrilip siper haline getirilmiş araçların arasından geçerek Yahya’nın bulduğu kiralık eve vardık.

Ama ne ev… Mevsim kış ve ne doğal gaz ne elektrik var.

Hepsini kesmiş Sırplar. Gizli gizli getirilen 100 dolar ödediğimiz bir pizzayı paylaşıp yine 100 dolar verdiğimiz bir kolayı içtik, sabaha kadar titredik.

Sabah gördük ki, haber doğruydu.

Sarajevo Stadı askeri merkez yapılmıştı çoktan. Çevresindeki antrenman sahaları kabristan. Cüneyt müthiş fotoğraflar çekti, biz feci röportajlar yaptık. Döndüğümde yazımın başlığı “Saraybomba” idi.
 

MOSTAR’IN KÖPRÜSÜ TUZLA’NIN SEMBOLÜ

Saraybosna’ya kadar gelmişken savaş gazisi Mostar köprüsüne saygı duruşunda bulunmamak, tam ters istikamette olsa da iç savaşın en zalim yüzünün tanıklarından Tuzla’ya taziyede bulunmamak olmazdı.

Çok tehlikeliydi ama tehlikesiz yer yoktu ki Bosna’da.

Mostar Köprüsü o zarif boynunu bükmemişti modern çağın vahşilerine. Onlar da kırmışlardı. Kırıp beş asırdır taçlandırdığı Neretva nehrine atmışlardı. Yıkık haldeki orta bölümün üzerindeki derme çatma yamayı aşmak cesaret işiydi.

Bir de çevrenin sessizliği… İnsan yoktu zaten.

Varsa gizlenmişti. Kuşlar, böcekler bile korkmuştu vahşetten.

Tuzla ondan daha feci.

Artık Tuzla’nın simgesi Osmanlı’dan kalan güzelim köprüler camiler değil, kendini Birleşmiş Milletler üssüne yakın bir ağaca asarak canına kıyan ve tahmin etmesi zor olmasa da intihar sebebi asla bilinmeyecek olan Ferida Osmanovic isimli genç Boşnak kadındı.

O güzelim bembeyaz Tuzla evleri Hollanda peyniri gibi delik deşik olmuş hayalet şehre dönen kent acı ve ölüm maskesi takmıştı. Suçsuz, silahsız şekilde katledilenlerin hayaletleri vardı sadece. Yutkunamıyorduk bile; boğazımız sıkılır gibi.

Tuzla’nın bomboş sokaklarında karşıdan karşıya koşarak kaçan bir çocuk görmüştüm sadece. Fırtına gibi koşuyordu.

Şimdi küçük Miralem olduğunu hayal ediyorum. İyi ki, zamanında gidip katliamdan kurtulmuş Pjanic ailesi.

İyi ki, futbolcu babası ondaki futbol yeteneğini görmüş, teşvik etmiş.
 

DÖNÜŞ PJANİC’İNKİ GİBİ

Saraybosna’ya döndüğümüzde Yahya müjdeyi(!) verdi:

Dönüş yolu kestirmeydi! İç savaş başladığından beri Saraybosna hava alanına ilk kez sivil uçak inecek biz de ona binecektik.

Evet bindik… Ama BM askerlerinin verdiği startla, apronda makinalı tüfek takırtıları arasında koşarak.

Sanki dönüş değil kaçıştı bizimki. Sanki Pjanic ailesinin kaderini paylaştık Bosna çıkışı.

Bize üç gün yetti Bosna’nın ve iç savaş denilen şeyin ne kadar insanlık dışı olduğunu ömür boyu unutmamamız için.

Miralem’in çocukluğuna denk gelmesi çok iyi. Belki bozmamıştır psikolojisini.

Gördüğünüz gibi…

Miralem Pjanic düşen uçaktan kurtulan biri kadar şanslı bir Bosnalıymış küçükken!

Yirminci asrın büyük felaketinden kurtulup, futboluyla birlikte büyüyüp onu bize ikram etmek üzere Beşiktaş’a geldiği için bizim ne kadar şanslı olduğumuzu varsın siz düşünün artık.

Ercan GÜVEN / Milliyet

Yorumlar (11)
Rumuz:
Mobil-85593 9 ay önce
Bu bir tarihtir, Sırpların Avrupanın göbeğinde göz göre göre yaptığı acımasız bir katliamdır cinayettir yapılanlar. Zeten o dönem orada yaşayanlar her yIl kayıplarını anmak ve unutturmak adına taziye törenleri düzenler, futbolcunun moralini bozmak söz konusu bile olamaz .
Mobil-20463 9 ay önce
Futbolcumuzun moralini bozmanın yeri ve zamanı değil
Mobil-15867 9 ay önce
Bu Kenan Karaman koskoca Senol Günesin basini yedi, benden söylemesi Sergen Hocam.aok.
Mobil-39023 9 ay önce
Bosnada yasananlar Avrupanin orta yerinde kendine uygar diyenlerin seyrettigi bir soykirimdir tarih onuda yazdi bir kenara
Mobil-65387 9 ay önce
Allah kardeşlerimize rahmet eylesin.
Misafir-5701769 9 ay önce
Doksanlı yıllardaki Bosna ve Karabağ katliamları Türkiye'nin iç karışıklıklardan uzak ve güçlü olması gerektiğinin en acı örnekleri. Allah rahmet eylesin şehitlerimize
Mobil-37179 9 ay önce
Oraları gördüğüm için yazınızı belgesel izler gibi okudum. Futbol yazısı beklerken çok guzel bir yazı. Ellerinize ve yüreğinize sağlık Ercan Bey.
Misafir-3757976 9 ay önce
Teşekkürler Ercan Güven,,, en güzel maç yazısıymış gibi dikkatlice ve önemseyerek okudum...
DİĞER YORUMLARI GÖRMEK İÇİN TIKLAYIN.
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 37 61
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 37 57
9. Sivasspor 38 54
10. Kasımpaşa 38 53
11. Adana Demirspor 37 52
12. Galatasaray 38 52
13. Hatayspor 37 50
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 37 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 37 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 37 90
2. Liverpool 37 89
3. Chelsea 37 71
4. Tottenham 37 68
5. Arsenal 37 66
6. M. United 37 58
7. West Ham United 37 56
8. Wolverhampton Wanderers 37 51
9. Leicester City 37 49
10. Brighton 37 48
11. Brentford 37 46
12. Newcastle 37 46
13. Crystal Palace 37 45
14. Aston Villa 37 45
15. Southampton 37 40
16. Everton 37 39
17. Burnley 37 35
18. Leeds United 37 35
19. Watford 37 23
20. Norwich City 37 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 37 73
3. Atletico Madrid 37 68
4. Sevilla 37 67
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 37 62
7. Villarreal 37 56
8. Athletic Bilbao 37 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 37 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Espanyol 37 41
14. Elche 37 39
15. Getafe 37 39
16. Granada 37 37
17. Mallorca 37 36
18. Cadiz 37 36
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 37 31