''Pjanic’in Tuzla’sında''

Milliyet yazarı Ercan Güven'in yazısı

Futbol 12.09.2021, 08:13
3657
''Pjanic’in Tuzla’sında''

Avrupa’nın orta yeri kan revandı…

Soykırım, tecavüz, toplama kampları, sıradandı o günlerde. Kadim Bosna av, Sırplar avcıydı. Ve medeniyetin göbeğindeki av çok kanlıydı.

Uluslararası toplum henüz çıkarını hesaplamamış olmalıydı ki, üç maymunu oynadı 3,5 yıl… Görmediler, duymadılar konuşmadılar.

Bir gazeteci kabus gibi olsa da yüzyılın olayını görmek, izlemek, yazmak istemez mi? Spor gazetecisi kimliğimden pişmanlık duyduğum tek süreç o zamandı.

Ben Yugoslavya’nın çöküşünü medyadan izlerken Tuzla gibi bir cennet doğaya doğan Pjanic ilk adımlarını silah sesleri eşliğinde atıyor ve insan marifetiyle yaratılmış yeryüzü cehennemini hissediyor olmalıydı.

En azından babası Fahrudin ile annesi Fatima’nın telaşından endişesinden anlardı tekinsiz bir şeyler olduğunu.
 

SAVAŞTA BOSNA YOLU

Servis arkadaşım, dostum -artık rahmetli- Yahya Vatansever yetişti imdadıma ve Saraybosna’da yer kalmadığı için savaşta hayatını kaybeden Boşnakların futbol sahalarına gömüldüğünü fısıldadı kulağıma.

Tekrar ettirdim Yahya’ya… Doğruladı.

Futbol çağındaki gençler çocuklar, bir zamanlar futbolsever Boşnaklar artık çimenlerin üzerinde değil altındaydı. O coğrafyadaki dehşetin çıtasını gösteren tokat gibi bir sembol değilse neydi bu?

Dört gün sonra Ben, Yahya ve genç foto muhabiri arkadaşım Cüneyt Şengül Saraybosna’ya ulaşmak için Belgrad’daydık.

Saraybosna’ya giden otobüs ararken Yahya “konuşmayın” dedi. “Türk olduğumuzu anlamasınlar”!

Sırplar kadar zalim ve radikal olmasalar da Bosna’yı paylaşım yarışında Hırvatlar da vardı çünkü.

Savaşların en kirlisi iç savaşta normaldi.

Ulaştık Saraybosna’ya… İstanbul-Bolu kadar yolu eski belediye otobüslerimizi aratan kırık dökük araçta tam 20 saatte gidebildik…

Adım boyu kontrol, otobüsten ayrılmak yasak, inip tuvalet aramak muhtemelen vurulma sebebi olarak.

İnsan, üzerine çevrili namluların sayısı arttıkça kanıksıyor galiba ölmeyi. Gittikçe daha az gözetiyorduk kendimizi.

Pjanic’in babası, ailesiyle birlikte henüz Lüksemburg’a ulaşmadıysa dostlarına akrabalarına ulaşmaya çalışıp, kapının eşiğine gelmiş katliamdan nereye kaçabileceklerini hesaplıyor olmalıydı eş zamanlı olarak.

Çünkü Tuzla bitmişti… En sonunda Cukiç yönetimindeki Bosnalı Sırp birlikleri, Tuzla kentinin Kapiya semtini bombalamış, saldırıda 71 sivil hayatını kaybederken, 150’den fazla sivil yaralanmıştı. Miralem savaş çocuklarından biriydi artık.
 

DUMANI ÜSTÜNDE SARAYBOSNA

Saraybosna ise kuşatma altındaydı.

Dünyanın en güzel yeşiline sahip şehrin üzerine barut dumanı çökmüştü.

Tepelere yerleşmiş Sırp keskin nişancılardan korunmak için devrilip siper haline getirilmiş araçların arasından geçerek Yahya’nın bulduğu kiralık eve vardık.

Ama ne ev… Mevsim kış ve ne doğal gaz ne elektrik var.

Hepsini kesmiş Sırplar. Gizli gizli getirilen 100 dolar ödediğimiz bir pizzayı paylaşıp yine 100 dolar verdiğimiz bir kolayı içtik, sabaha kadar titredik.

Sabah gördük ki, haber doğruydu.

Sarajevo Stadı askeri merkez yapılmıştı çoktan. Çevresindeki antrenman sahaları kabristan. Cüneyt müthiş fotoğraflar çekti, biz feci röportajlar yaptık. Döndüğümde yazımın başlığı “Saraybomba” idi.
 

MOSTAR’IN KÖPRÜSÜ TUZLA’NIN SEMBOLÜ

Saraybosna’ya kadar gelmişken savaş gazisi Mostar köprüsüne saygı duruşunda bulunmamak, tam ters istikamette olsa da iç savaşın en zalim yüzünün tanıklarından Tuzla’ya taziyede bulunmamak olmazdı.

Çok tehlikeliydi ama tehlikesiz yer yoktu ki Bosna’da.

Mostar Köprüsü o zarif boynunu bükmemişti modern çağın vahşilerine. Onlar da kırmışlardı. Kırıp beş asırdır taçlandırdığı Neretva nehrine atmışlardı. Yıkık haldeki orta bölümün üzerindeki derme çatma yamayı aşmak cesaret işiydi.

Bir de çevrenin sessizliği… İnsan yoktu zaten.

Varsa gizlenmişti. Kuşlar, böcekler bile korkmuştu vahşetten.

Tuzla ondan daha feci.

Artık Tuzla’nın simgesi Osmanlı’dan kalan güzelim köprüler camiler değil, kendini Birleşmiş Milletler üssüne yakın bir ağaca asarak canına kıyan ve tahmin etmesi zor olmasa da intihar sebebi asla bilinmeyecek olan Ferida Osmanovic isimli genç Boşnak kadındı.

O güzelim bembeyaz Tuzla evleri Hollanda peyniri gibi delik deşik olmuş hayalet şehre dönen kent acı ve ölüm maskesi takmıştı. Suçsuz, silahsız şekilde katledilenlerin hayaletleri vardı sadece. Yutkunamıyorduk bile; boğazımız sıkılır gibi.

Tuzla’nın bomboş sokaklarında karşıdan karşıya koşarak kaçan bir çocuk görmüştüm sadece. Fırtına gibi koşuyordu.

Şimdi küçük Miralem olduğunu hayal ediyorum. İyi ki, zamanında gidip katliamdan kurtulmuş Pjanic ailesi.

İyi ki, futbolcu babası ondaki futbol yeteneğini görmüş, teşvik etmiş.
 

DÖNÜŞ PJANİC’İNKİ GİBİ

Saraybosna’ya döndüğümüzde Yahya müjdeyi(!) verdi:

Dönüş yolu kestirmeydi! İç savaş başladığından beri Saraybosna hava alanına ilk kez sivil uçak inecek biz de ona binecektik.

Evet bindik… Ama BM askerlerinin verdiği startla, apronda makinalı tüfek takırtıları arasında koşarak.

Sanki dönüş değil kaçıştı bizimki. Sanki Pjanic ailesinin kaderini paylaştık Bosna çıkışı.

Bize üç gün yetti Bosna’nın ve iç savaş denilen şeyin ne kadar insanlık dışı olduğunu ömür boyu unutmamamız için.

Miralem’in çocukluğuna denk gelmesi çok iyi. Belki bozmamıştır psikolojisini.

Gördüğünüz gibi…

Miralem Pjanic düşen uçaktan kurtulan biri kadar şanslı bir Bosnalıymış küçükken!

Yirminci asrın büyük felaketinden kurtulup, futboluyla birlikte büyüyüp onu bize ikram etmek üzere Beşiktaş’a geldiği için bizim ne kadar şanslı olduğumuzu varsın siz düşünün artık.

Ercan GÜVEN / Milliyet

Yorumlar (11)
Rumuz:
Mobil-85593 3 ay önce
Bu bir tarihtir, Sırpların Avrupanın göbeğinde göz göre göre yaptığı acımasız bir katliamdır cinayettir yapılanlar. Zeten o dönem orada yaşayanlar her yIl kayıplarını anmak ve unutturmak adına taziye törenleri düzenler, futbolcunun moralini bozmak söz konusu bile olamaz .
Mobil-20463 3 ay önce
Futbolcumuzun moralini bozmanın yeri ve zamanı değil
Mobil-15867 3 ay önce
Bu Kenan Karaman koskoca Senol Günesin basini yedi, benden söylemesi Sergen Hocam.aok.
Mobil-39023 3 ay önce
Bosnada yasananlar Avrupanin orta yerinde kendine uygar diyenlerin seyrettigi bir soykirimdir tarih onuda yazdi bir kenara
Mobil-65387 3 ay önce
Allah kardeşlerimize rahmet eylesin.
Misafir-5701769 3 ay önce
Doksanlı yıllardaki Bosna ve Karabağ katliamları Türkiye'nin iç karışıklıklardan uzak ve güçlü olması gerektiğinin en acı örnekleri. Allah rahmet eylesin şehitlerimize
Mobil-37179 3 ay önce
Oraları gördüğüm için yazınızı belgesel izler gibi okudum. Futbol yazısı beklerken çok guzel bir yazı. Ellerinize ve yüreğinize sağlık Ercan Bey.
Misafir-3757976 3 ay önce
Teşekkürler Ercan Güven,,, en güzel maç yazısıymış gibi dikkatlice ve önemseyerek okudum...
DİĞER YORUMLARI GÖRMEK İÇİN TIKLAYIN.
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 15 39
2. Konyaspor 15 27
3. Fenerbahçe 15 27
4. Hatayspor 15 26
5. Başakşehir 15 25
6. Alanyaspor 15 24
7. Galatasaray 15 23
8. Karagümrük 15 22
9. Beşiktaş 15 21
10. Adana Demirspor 15 20
11. Sivasspor 15 19
12. Giresunspor 15 19
13. Kayserispor 15 19
14. Altay 15 18
15. Antalyaspor 15 18
16. Gaziantep FK 15 18
17. Göztepe 15 14
18. Öznur Kablo Yeni Malatya 15 14
19. Kasımpaşa 15 11
20. Rizespor 15 10
Takımlar O P
1. Ankaragücü 15 30
2. Erzurumspor 13 28
3. Ümraniye 14 27
4. Eyüpspor 14 27
5. Bandırmaspor 14 25
6. Samsunspor 14 22
7. Tuzlaspor 13 21
8. İstanbulspor 14 20
9. Kocaelispor 14 20
10. Gençlerbirliği 14 20
11. Boluspor 14 19
12. Adanaspor 15 19
13. Menemenspor 14 18
14. Bursaspor 14 17
15. Manisa FK 15 17
16. Denizlispor 14 15
17. Ankara Keçiörengücü 14 14
18. Altınordu 15 13
19. Balıkesirspor 14 7
Takımlar O P
1. Man City 15 35
2. Liverpool 15 34
3. Chelsea 15 33
4. West Ham 15 27
5. Tottenham 14 25
6. M. United 15 24
7. Arsenal 15 23
8. Wolverhampton 15 21
9. Brighton 15 20
10. Aston Villa 15 19
11. Leicester City 15 19
12. Everton 15 18
13. Brentford 15 17
14. Crystal Palace 15 16
15. Leeds United 15 16
16. Southampton 15 16
17. Watford 15 13
18. Burnley 14 10
19. Newcastle 15 10
20. Norwich City 15 10
Takımlar O P
1. Real Madrid 16 39
2. Sevilla 15 31
3. Real Betis 16 30
4. Atletico Madrid 15 29
5. Real Sociedad 16 29
6. Rayo Vallecano 16 27
7. Barcelona 15 23
8. Valencia 16 22
9. Athletic Bilbao 16 21
10. Osasuna 16 21
11. Espanyol 16 20
12. Mallorca 16 19
13. Villarreal 15 16
14. Celta de Vigo 16 16
15. Granada 15 15
16. Elche 16 15
17. Deportivo Alaves 15 14
18. Cádiz 16 12
19. Getafe 16 11
20. Levante 16 8